Um stofnunina

Viðburðir

Aðsetur Norðurlandsdeildar Félags Sameinuðu þjóðanna á Íslandi

Skrifstofa IASSA

Skrifstofa NRF

Miðstöð NABO á Íslandi

Háskóli norðurslóða

Tenglar

English version

²²²

Fishernet verkefnið - Trossan

²

Heimsskautslöndin unaðslegu
- sýning á vefnum -

²

The Arctic Social Indicators Project

²

 Þróunarskýrsla norðurslóða - AHDR

²

Alþjóðlegt verkefni um stjórnun
á norðurheimskautssvæðinu

²

Vefsetur Vilhjálms Stefánssonar

²

Upplýsingaveita um mannvist
og umhverfi á norðurslóðum

²
 
Краткое описание Института на русском языке

Fréttir  

Ráðstefna: ICASS VII á Akureyri 2011
Sjöunda ráðstefna samtakanna IASSA (International Arctic Social Sciences Association), sem fram fer þriðja hvert ár og kallast International Congress of the Arctic Social Sciences (ICASS VII) verður haldin á Akureyri dagana 22.-26. júní 2011. Vinnuheiti ráðstefnunnar er Circumpolar Perspectives in Global Dialogue: Social Sciences Beyond the IPY.

IASSA óskar eftir tillögum að þemum fyrir ráðstefnulotur og vinnusmiðjur á ICASS VII. Senda skal tillögur fyrir 15. september 2010 til ritara IASSA, Láru Ólafsdóttur og forseta IASSA, Joan Nymand Larsen.

Á ráðstefnunni munu bjóðast fjölbreytt tækifæri til að skiptast á upplýsingum um rannsóknir á sviði félagsvísinda á norðurslóðum og til að brjóta til mergjar niðurstöður Alþjóða heimskautaársins (IPY) á sviði félags- og mannvísinda, og tengdra þátta. Meðal annars verða sérstakar verkefnalotur, pallborðsumræður, opnar kynningar og gestafyrirlestrar. Listi yfir tillögur að ráðstefnuþemum verður birtur í október 2010.

Í septemberlok verður óskað eftir útdráttum vegna ICASS VI, með skilafresti 15. desember 2010.

Allar upplýsingar um ráðstefnuna munu birtast á heimasíðu IASSA eftir því sem þær liggja fyrir.

Ráðstefna: Climate Adaptation in the Nordic Countries: Science, Practice, Policy
Climate Adaptation in the Nordic Countries: Science, Practice, Policy er alþjóðleg ráðstefna sem haldin verður í Stokkhólmi dagana 8. – 10. nóvember 2010. 
Sjá meira á vefsíðu ráðstefnunnar.

 Dr Joan Nymand Larsen stýrir vinnu við heimskautakafla fimmtu skýrslu Loftslagsnefndar Sameinuðu þjóðanna
Dr Joan Nymand Larsen við  Stofnun Vilhjálms Stefánssonar verður annar aðalhöfundur (með Dr Oleg Anisimov frá Rússlandi) kafla 28 á vegum Vinnuhóps ll (Afleiðingar, aðlögun og tjónnæmi) um heimskautasvæðin í fimmtu skýrslu Loftslagsnefndar Sameinuðu þjóðanna sem áætlað er að verði fullgerð árið 2014

 Ný skýrsla: Arctic Social Indicators
Vakin er athygli á nýútkominni skýrslu,  Arctic Social Indicators, sem undirbúin var og ritstýrt frá Stofnun Vilhjálms Stefánssonar. Skýrslan er gefin út af Norrænu ráðherranefndinni. Hægt er að skoða skýrsluna hér.

 Heimsókn frá stækkunarnefnd Evrópubandalagsins
25 manna stækkunarnefnd Evrópubandalagsins heimsótti stofnunina á uppstigningardag, 13. maí 2010. Níels Einarsson forstöðumaður, Jón Haukur Ingimundarson sviðsstjóri og Astrid Ogilvie samstarfsmaður frá Institute of Arctic & Alpine Research, University of Colorado sáu um kynningu á norðurslóðamálefnum, -stofnunum, menntunarfrumkvæði og öðrum verkefnum sem eru mikilvæg fyrir Evrópu og stefnuna í norðurslóðamálum.

Málstofa: Geopolitical and Legal Aspects of Canada’s and Europe’s Northern Dimensions
Málstofan Geopolitical and Legal Aspects of Canada’s and Europe’s Northern Dimensions verður haldin í Háskólanum í Alberta, Kanada, 27.-28. maí 2010. Síðasti skráningardagur er 25. maí 2010. Sjá nánar hér.

Málstofan er skipulögð sameiginlega af  Canadian Circumpolar Institute (Kanada), Thule Institute (Finnland),  Stofnun Vilhjálms Stefanssonar og Northern Research Forum.

Fréttabréf MISTRA
Hér má sjá nýjasta fréttabréf MISTRA (Stiftelsen för miljöstrategisk forskning), þar sem m.a. er fjallað um nýtt félagsvísindalegt verkefni með áherslu á vísindalega þekkingu sem nýtist þjóðfélaginu, þeim sem taka ákvarðanir og almenningi á norðurslóðum.

Ráðstefna: Auður hafs og stranda
Ráðstefnan Auður hafs og stranda: frumkvæði og sköpunarkraftur til nýtingar menningararfs verður haldin í Ketilhúsinu á Akureyri föstudaginn 7. maí 2010. Sjá dagskrá.

Stofnun Vilhjálms Stefánssonar tekur þátt í Evrópuverkefninu Fishernet/Trossan sem er þriggja ára samstarfsverkefni fiskveiðiþjóða í Evrópu. Verkefnið hófst í september 2008 og miðar að því að varðveita, miðla og nýta menningararf sem tengist sjósókn, umhverfisþekkingu sjómanna og sérstakri menningu fiskveiðisamfélaga.

Fyrirlestur um eldsumbrot og áhrif á umhverfi, loftslag og samfélag á Íslandi í aldanna rás
Dr Astrid E.J.Ogilvie veðurfarssagnfræðingur frá Institute of Arctic and Alpine Research (INSTAAR) University of Colorado flytur fyrirlestur um eldsumbrot og áhrif á umhverfi, loftslag og samfélag á Íslandi í aldanna rás: Fires from Beneath and Smoke from Above: Environmental, Climatic, and Social Impacts of Volcanic Eruptions in Iceland in Historical Times.

Fyrirlesturinn er í boði Stofnunar Vilhjálms Stefánssonar og Akureyrarseturs Náttúrufræðistofnunar Íslands og verður miðvikudaginn 12. maí kl. 12.10 í anddyri Borga við Norðurslóð, Akureyri. Allir velkomnir.

Ný vefsíða: Fishernet.is
Fimmtudaginn 15. apríl 2010 opnaði  Svandís  Svavarsdóttir umhverfisráðherra, síðu á veraldarvefnum sem hefur að geyma margvíslegan fróðleik um strand- og fiskveiðimenningu Íslands. Síðan www.fishernet.is er unnin af Stofnun Vilhjálms Stefánssonar og  kynntu starfsmenn stofnunarinnar vefinn og sögðu frá verkefninu.

Fishernet er heiti þriggja ára samevrópsks verkefnis (frá 1. september 2008) sem miðar að því að varðveita, miðla og nýta menningararf sem tengist sjósókn, umhverfisþekkingu sjómanna og sérstakri menningu fiskveiðisamfélaga.

Hérlendis er það Stofnun Vilhjálms Stefánssonar sem tekur þátt í verkefninu með áherslu á fiskveiðimenningu á Íslandi, Grænlandi og Færeyjum, en samstarf er einnig við fjölmargar stofnanir, söfn, sýningar, sérfræðinga, samtök og ekki síst áhugfólk sem á einn eða annan hátt sinna fiskveiðum og menningararfi á svæðinu.

Af hálfu Stofnunar Vilhjálms Stefánssonar er nú í gangi vinna að umfangsmiklu gagnasafni. Þar verður að finna flest það er lýtur að strand- og fiskveiðimenningu þjóðarinnar að fornu og nýju. Má þar nefna fornminjar við sjávarsíðuna, kynningu á sjóminjasöfnum, sýningum, vitum og verkefnum sem hafa verið unnin eða eru í vinnslu. Einnig er ætlunin að safna saman sem mestu af útgefnu efni, ritgerðum, greinum og fyrirlestrum, og gera lista yfir bækur sem út hafa komið og fjalla um strand- og fiskveiðimenningu.

Gagnagrunnurinn mun því hafa að geyma í máli og myndum, jafnt efni um sjósókn, hlutverk kvenna og karla í fiskveiðimenningu, umhverfisþekkingu, vita, matarmenningu, tónlist, báta, verbúðarleiki og sjóskrímsli, svo eitthvað sé nefnt.

Tilkoma gagnasafnsins mun auðvelda aðgengi að upplýsingum og kynningu á einum dýrmætasta þætti íslenskrar menningararfleifðar í nútíð sem fortíð. Erlendir samstarfsaðilar í verkefninu Trossan (Fishernet) koma frá sjálfstjórnarhéraðinu Galisíu á Spáni sem leiðir verkefnið, Noregi, Orkneyjum við Skotland, Búlgaríu, og Kýpur.  

Meistaranám: Health and Wellbeing in the Circumpolar Area
Vakin er athygli á tveggja ára alþjóðlegu meistaranámi við háskólann í Oulu í Finnlandi. Umsóknarfrestur rennur út 31. mars 2010.
Hér og á vefsíðu Háskólans í Oulu má sjá nánari upplýsingar um námið.   

Fréttabréf Trossunnar
Nú er komið út fréttabréf samevrópska verkefnisins FISHERNET: Fishing Cultural Heritage Network sem Stofnun Vilhjálms Stefánssonar tekur þátt í. Um er að ræða þriggja ára verkefni sem hlotið hefur  styrk frá Menningaráætlun Evrópusambandsins en lykilþátttakendur eru Galisía (Spánn), Noregur, Búlgaría, Ísland, Kýpur og Orkneyjar (Bretland). Verkefnið miðar að því að varðveita, miðla og nýta menningararf sem tengist sjósókn, umhverfisþekkingu sjómanna og sérstakri menningu fiskveiðisamfélaga. Framlag  Stofnunar Vilhjálms Stefánssonar er sérstaklega tengt  fiskveiðimenningu á Íslandi, Grænlandi og Færeyjum. Íslenski hlutinn gengur undir nafninu Trossan og er að finna á vefslóðinni  www.fishernet.is.  

Í fréttabréfi FISHERNET kennir ýmissa grasa frá þátttakendum verkefnisins og má þar nefna umfjöllun um Foldal fiskverksmiðjuna í Finnmörk í Noregi sem í dag er notuð sem menningarsetur nokkurs konar þar sem haldnir eru tónleikar, sýningar og hátíðir en sem einnig er safn og náttstaður fyrir ferðamenn. Sagt er frá aðlögun fiskveiðisamfélaga á Orkneyjum að breyttum tímum, og einnig greint frá ferðum og næsta fundi verkefnisins sem haldinn verður í Reykjavík og á Siglufirði, Húsavík og Akureyri í maí næstkomandi. Hluti af dagskránni er  ráðstefnan  Auður hafs og stranda: Frumkvæði og nýsköpun til nýtingar menningararfs, sem haldin verður á Akureyri þann 7. maí 2010.

Hægt er að nálgast fréttabréfið á heimasíðu Trossunnar, www.fishernet.is og er þar einnig að finna gagnlegt efni; greinar, ritgerðir og annað efni sem tengist sjávar- og strandmenningu á Íslandi og norður-Atlantshafi og gæti sem best nýst til rannsókna hvers konar eða skemmtunar.

Málþing á Blönduósi: Hafís og strandmenning
Miðvikudaginn 10. febrúar kl.17-19:30 verður haldið málþing á vegum Háskólasetursins á Blönduósi um hafís og strandmenningu. Málþingið verður á Pottinum og pönnunni á Blönduósi. Sjá nánar á heimasíðu Hólaskóla. Skúli Skúlason rektor Háskólans á Hólum verður fundarstjóri. Aðgangur að málþinginu er ókeypis og eru allir velkomnir.

Dagskrá:
Stutt kynning á Háskólasetri Háskólans á Hólum á Blönduósi: Fulltrúi stjórnar og Ester Helgadóttir sérfræðingur við Háskólasetrið
Island 1830-1999: climate, paleoclimate and sea ice: Jean-Luc Mercier, prófessor við Háskólann í Strasbourg, Frakklandi 
Hafíssaga síðustu tíu þúsund ára: Ólafur Ingólfsson prófessor við Háskóla Íslands
Hafís og siglingar: Þór Jakobsson veðurfræðingur   
 - Kaffihlé                                   
Útbreiðsla og áhrif hafíss fyrr á öldum: Astrid Ogilvie prófessor við Institute of Arctic and Alpine Research í Boulder, Colorado
Rauntímaeftirlit með hafís við Ísland: Ingibjörg Jónsdóttir dósent við Háskóla Íslands
Heimsóknir hvítabjarna á Íslandi á síðastliðnum árum: Þorsteinn Sæmundsson forstöðumaður Náttúrustofu Norðurlands vestra
- Umræður 

Málþing um kyn og loftslagsbreytingar
Föstudaginn 5. febrúar verður málþingið Kyn og loftslagsbreytingar haldið í Háskóla Íslands, stofu 101 Lögbergi, kl. 14.30-16.45. Samstarfsaðilar um málþingið eru Rannsóknastofa í kvenna- og kynjafræðum, EDDA - öndvegissetur, Jafnréttisstofa og Stofnun Vilhjálms Stefánssonar.

Á ráðstefnu Sameinuðu þjóðanna um loftslagsbreytingar sem haldin var í Kaupmannahöfn í desember 2009 var Ísland heiðrað sérstaklega fyrir að halda kynjasjónarhorni á lofti í þeim samningaviðræðum sem þar áttu sér stað. Margir spyrja sig hvað kynjasjónarmið koma baráttunni gegn loftslagsbreytingum við. Svarið er þríþætt: Í fyrsta lagi hegða kynin sér misjafnlega og hafa þar með mismunandi áhrif á umhverfið. Konur sem neytendur og stjórnendur neyslu heimilanna geta haft önnur og meiri áhrif en karlar til umhverfisvænni neysluhátta.  Í öðru lagi hefur komið í ljós að konur verða verr úti í náttúruhamförum sem tengjast veðurfarsbreytingum en karlar. Í þriðja lagi blasir við sú staðreynd að á meðan loftslagsbreytingarnar varða líf og framtíð bæði kvenna og karla eru það fyrst og fremst karlar sem sitja við samningaborðin og móta framtíðarstefnu mannkyns. Á málþinginu verður fjallað um ýmsar hliðar umræðunnar um loftslagsbreytingar út frá kynjasjónarhorni, frá heimskautsbaug til heitra Afríkulanda. Að loknum erindum verða pallborðsumræður.

Dagskrá:

Svandís Svavarsdóttir umhverfisráðherra flytur ávarp

Kristín Ástgeirsdóttir, framkvæmdastjóri Jafnréttisstofu
„Kynjavíddir í alþjóðlegri umræðu um loftlagsbreytingar"

Sólveig Anna Bóasdóttir, dósent í guðfræðilegri siðfræði
„Loftslagsbreytingar í guðfræðilegri siðfræði: Femínísk orðræða um lífvænan náttúruskilning"

Anna Karlsdóttir, lektor í mannvistarlandfræði og ferðamálafræði
„Strandbyggðir á Norðurslóðum"

Magnfríður Júlíusdóttir, lektor í mannvistarlandfræði.
„Loftslagsbreytingar og kynjuð þróunarorðræða um Afríku: Gamalt stef í nýjum umbúðum?"

Pallborðsumræður

Ísland verðlaunað fyrir að tryggja aðkomu kvenna að úrbótum í loftslagsmálum
Svandís Svavarsdóttir umhverfisráðherra flutti í gær opnunarávarp í málstofu sem haldin var á loftslagsráðstefnunni í Kaupmannahöfn, sem bar yfirskriftina „Konur sem afl til breytinga.“ Við þetta tilefni afhentu regnhlífarsamtök kvenna, „Women and Gender Constituency,“ stjórnvöldum á Íslandi og í Gana viðurkenningu fyrir að vera sterkir málsvarar jafnréttis kynjanna og jafnrar þátttöku kvenna og karla í aðgerðum gegn loftslagsbreytingum. Ísland hlaut viðurkenninguna sérstaklega fyrir að koma sterkum texta um jafnrétti kynjanna og virka þátttöku kvenna í öllum aðgerðum gegn loftslagsbreytingum inn í samningsdrögin sem liggja fyrir ráðstefnunni - en þetta mun vera í fyrsta sinn sem slíkur texti er hluti af mögulegri ályktun á loftslagsráðstefnu Sameinuðu þjóðanna. Gana hlaut verðlaun fyrir aðgerðir heima fyrir.

Sjá meira á heimasíðu Umhverfisráðuneytisins.

Frú Evelyn Stefansson Nef er látin
Okkar góði vinur og velgjörðarmaður Evelyn Stefansson Nef lést á heimili sínu í Washington D.C. þann 10. desember síðastliðinn, 96 ára að aldri. Evelyn var rithöfundur, sálkönnuður og mannvinur fædd í New York borg 24.  júli 1913. Hún var ekkja  mannfræðingsins og landkönnuðarins Vilhjálms Stefánssonar. Evelyn verður sárt saknað af öllum þeim sem áttu því láni að fagna að kynnast henni.

Mynd: Evelyn og Vilhjálmur

Ráðstefna: 2010 State of the Arctic Conference
Smellið hér til að sjá nánari upplýsingar um ráðstefnuna, skráningu og skil á útdráttum.

Nýr forstöðumaður Norrænu stofnunarinnar á Grænlandi/NAPA
Leise Johnsen hefur verið ráðin forstöðumaður Norrænu stofnunarinnar á Grænlandi/NAPA frá og með 15. febrúar 2010. Sjá fréttatilkynningu á dönsku og grænlensku.

Alþjóðlegt verkefni um stjórnun á norðurheimskautssvæðinu
Stofnun Vilhjálms Stefánssonar tekur þátt í alþjóðlegu verkefni um stjórnun á norðurheimskautssvæðinu (e. Arctic Governance Project). Verkefnið er samstarf Samastofnunarinnar við Háskólann í Tromsø, Noregi, Heinz stofnunarinnar í BNA, Norðurslóðastofnunarinnar í Rovaniemi í Finnlandi og Stofnunar Vilhjálms Stefánssonar á Akureyri. Markmið verkefnisins er að leiða saman fræðimenn og stefnumótendur  við að skilgreina brýnustu viðfangsefni sem varða stjórnun á Norðurslóðum á tímum örra breytinga í náttúru og samfélögum og að leita skapandi lausna til sjálfbærrar framtíðar á svæðinu. Að verkefninu koma fjölmargir norðurslóðafræðingar en Níels Einarsson forstöðumaður Stofnunar Vilhjálms Stefánssonar er í hópi vísindalegra ráðgjafa verkefnisins. Nánari upplýsingar um verkefnið er að finna á vefsíðunni www.arcticgovernance.org.

Fréttabréf FISHERNET
Gefið hefur verið út fyrsta fréttablað FISHERNET, Evrópuverkefnis um fiskveiðimenningu sem Stofnun Vilhjálms Stefánssonar tekur þátt í.

Ný vefsíða: Globalis
Félag Sameinuðu þjóðanna á Íslandi hefur opnað fræðslu- og upplýsingavefinn Globalis á vefslóðinni www.globalis.is.

Sameinuðu þjóðirnar og aðrar alþjóðastofnanir safna árlega miklu magni tölfræðilegra upplýsinga frá öllum ríkjum og þjóðum í heiminum. Um er að ræða tölfræði um breitt svið ólíkra málefna sem gjarnan birtist í stórum skýrslum og töflum. Með Globalis hefur þessi tölfræði verið gerð aðgengileg með skýrari og myndrænni hætti. Globalis inniheldur stóran gagnagrunn þar sem unnið hefur verið úr tölfræði Sameinuðu þjóðanna og hún flokkuð eftir efnisflokkum. Þar er að finna upplýsingasíður um öll aðildarríki Sameinuðu þjóðanna, staðreyndir um átök í heiminum og heimskort með ólíkum landfræðilegum gögnum, svo eitthvað sé nefnt. Úr þessum grunni er með fáum músarsmellum hægt að sækja myndræn gögn sem sýna stöðu mála í ólíkum málaflokkum.

Globalis er samstarfsverkefni Félaga Sameinuðu þjóðanna á Norðurlöndunum. Félag Sameinuðu þjóðanna á Íslandi hefur umsjón með íslenskri útgáfu vefsins.

Kynning á Þróunarskýrslu Sameinuðu þjóðanna
Félag Sameinuðu þjóðanna á Íslandi verður með kynningu á Þróunarskýrslu SÞ mánudaginn 5. október kl. 12:00 í Norræna húsinu. Að þessu sinni er umfjöllunarefnið Overcoming Barriers: Human Mobility and Development. Skýrslan fjallar um fólksflutninga í sinni víðustu mynd, réttindi innflytjenda og áhrif þeirra á heimaland og komuland. Á fundinum verður enskri samantekt skýrslunnar dreift ókeypis. Einnig verður mögulegt að nálgast eintök af skýrslunni sjálfri. Fundarstjóri er Tómas Hafliðason. Að erindum loknum er opnað fyrir spurningar. Allir eru velkomnir og aðgangur er ókeypis.
Dagskrá:
- Formaður Félags SÞ á Íslandi, Ólafur Örn Haraldsson, setur fundinn
- Hulda Guðrún Gunnarsdóttir, sérfræðingur í innflytjendamálum, kynnir helstu niðurstöður skýrslunnar
- Amal Tamimi, varaformaður innflytjendaráðs: Ástand innflytjendamála á Íslandi í dag
- Ágúst Þór Árnason, brautarstjóri við lagadeild Háskólans á Akureyri: Flóttamenn, innflytjendur og aðkomufólk - Réttindi eða mannréttindi

Fyrirlestur og opnun sýningar í Honningsvåg í Noregi
Fimmtudaginn 24. september 2009 flytur dr. Jón Haukur Ingimundarson frá Stofnun Vilhjálms Stefánssonar fyrirlestur um Ísland, loftslagsbreytingar og Heimskautslöndin unaðslegu á norsku vísindadögunum, sem haldnir eru í Honningsvåg í Noregi og að þessu sinni tileinkaðir lífvænlegum strandsamfélögum. 

Jafnframt verður opnuð sýning á ljósmyndum og dagbókartextum Vilhjálms Stefánssonar, sem eru grunnurinn í farandsýningu stofnunarinnar, Heimsskautslöndin unaðslegu (The Friendly Arctic), sem einnig er aðgengileg sem vefsýning.

Ný vefsíða: The Forgotten Story of Inuit Whalers
Qikiqtani Inuit Association hefur lokið verkefninu The Forgotten Story of Inuit Whalers, sem styrkt var af Heritage Canada Partnerships Fund Program. Árangur verkefnisins má sjá á nýrri vefsíðu þar sem lýst er samskiptum Inúíta og evrópskra og amerískra hvalveiðimanna.

Bókasafn stofnunarinnar fær gjöf
Nýlega afhenti Haraldur Sigurðsson, fv. bankamaður á Akureyri stofnuninni að gjöf þann hluta bóka-, tímarita-  og úrklippusafns síns sem fjallar um norðurslóðir, landkönnuði og skylt efni. Fyrir utan ýmsar bækur er þarna að finna úrklippur úr íslenskum dagblöðum frá árinu 1947 til 2009 og 37 hefti af National Geographic, þar sem sérstaklega er merkt við greinar er fjalla um ofangreint efni. Stofnunin kann Haraldi miklar þakkir fyrir gjöfina.

Ráðstefna: Environments, Movements, Narratives in the Circumpolar North
Skipuleggjendur ráðstefnunnar Environments, Movements, Narratives in the Circumpolar Nort, sem haldin verður í Rovaniemi í Finnlandi 28.-31. október 2009 lýsa eftir þátttöku nemenda. Nánari upplýsingar um ráðstefnuna hér.

Nemendur frá norðurslóðum og þeir sem áhuga hafa á hug- og félagsvísindum norðurslóða geta sótt um styrk frá National Science Foundation (NSF).  Styrkurinn er fyrir ferðum, máltíðum og húsnæði. Umsækjendur skulu senda inn:
- kynningarbréf
- lýsingu á hvernig þátttaka í ráðstefnunni muni hafa áhrif á akademísk markmið og starfsferil.
- æviágrip (CV)
- stutt meðmælabréf frá prófessor eða öðrum sem umsækjandi hefur unnið náið með.
Umsóknarfrestur er til 14. september 2009. Nánari upplýsingar og umsókn: Karl Mertens, Boise State University, Department of Anthropology.

Ráðstefna um heimskautalögfræði
Dagana 10. - 12. september 2009 verður haldin í Háskólanum á Akureyri ráðstefna um heimskautalögfræði og er þetta í annað skipti sem ráðstefnan fer fram. Fyrirlesarar koma frá hinum ýmsu löndum en um alþjóðlega ráðstefnu er að ræða og fer hún alfarið fram á ensku. Ráðstefnan er opin öllum og ókeypis, en þeir sem hafa áhuga á að sækja hana eru beðnir um að skrá nafn sitt með því að senda póst á netfangið natalial@unak.is.
Sjá nánari upplýsingar hér.

Vefsíða ráðstefnunnar 2010 State of the Arctic Conference
Skipuleggjendur ráðstefnunnar 2010 State of the Arctic Conference hafa opnað vefsíðu. Þar lýsa þeir m.a. eftir hugmyndum um þemu, efni og uppbyggingu ráðstefnunnar. (19. ágúst 2009)

Fyrirlestur í Verinu á Sauðárkróki
Þriðjudaginn 18. ágúst kl.16:00 mun dr. Bruno Tremblay prófessor við Department of Atmospheric and Oceanic Science við McGill University í Kanada, vera með fyrirlestur á vegum Ósýnilega félagsins, Hafíssetursins og Háskólaseturs á Blönduósi. Fyrirlesturinn verður í Verinu, Háeyri 1 á Sauðárkróki og nefnist Rapid Sea Ice Decline in Summer Arctic Sea Ice Drift. Allir velkomnir!

Ráðstefna: Arctic Frontiers 2010
Ráðstefnan Arctic Frontiers 2010 verður haldin 27.-29. janúar 2010 í Tromsø í Noregi.Henni verður skipt í þrjá hluta: hafís og veðurfar, sjálfbær samfélög í norðri og breytingar á líffræðilegum fjölbreytileika hafsins. Allar upplýsingar má finna á heimasíðu ráðstefnunnar www.arcticfrontiers.com

  Ráðstefna: 2010 State of the Arctic Conference
The State of the Arctic Conference verður haldin í Miami, BNA, dagana 16.-19. mars 2010. Þetta er alþjóðleg ráðstefna þar sem nýjustu upplýsingar um norðurheimsskautssvæðin, og framtíð og stefna norðurslóðavísinda verða til umræðu.

Upplýsingar um ráðstefnuna, skráningu og skil á útdráttum verður hægt að nálgast fljótlega í gegnum vefsíðu ARCUS (Arctic Research Consortium of the U.S.). Nánari upplýsingar má fá hjá Helen V. Wiggins, Arctic Research Consortium of the U.S. (ARCUS).

Ráðstefna: Northern Governance Policy Research Conference
Northern Governance Policy Research Conference verður í Yellowknife í Kanada, 3.-5. nóvember 2009. Ráðstefnan verður sú fyrsta af þessu tagi á norðvestursvæðum Kanada. Sjá nánar á vefsíðu ráðstefnunnar.

Dagur líffræðilegrar fjölbreytni

Ráðstefna: 12^th North Atlantic Fisheries History Conference
Ráðstefnan verður haldin í Norfolk, Virginia, BNA, dagana 19. - 22. ágúst 2009. Ráðstefnur North Atlantic Fisheries History Association (NAFHA) eru haldnar annað hvort ár. Stjórnun fiskveiða í sögulegu samhengi verður í brennidepli. Sjá kynningarbréf og skráningareyðublað.

Nánari upplýsingar má fá hjá Dr. Ingo Heidbrink, Associate Professor Dept. of History, Old Dominion University, Norfolk, USA, sími:+1 757-683-3656 eða -3949, bréfsími: +1 757-683-5644, netfang: iheidbri@odu.edu.

Aðalfundur Félags Sameinuðu þjóðanna
Aðalfundur Félags Sameinuðu þjóðanna á Íslandi verður haldinn miðvikudaginn 6.maí kl.17:00 í Miðstöð Sameinuðu þjóðanna, Laugavegi 42, 2. hæð.
Dagskrá:
1. Skýrsla formanns
2. Reikningar fyrra árs lagðir fram til samþykktar
3. Kosning stjórnar
4. Önnur mál
Fundarstjóri verður Tryggvi Jakobsson, formaður.

ATH! Þeir félagar sem hafa hug á að gefa kost á sér til kjörs í stjórn eða hafa ábendingar um áhugasama einstaklinga eru beðnir um að hafa samband við framkvæmdastjóra Félags Sameinuðu þjóðanna á Íslandi, Guðrúnu Helgu Jóhannsdóttur, með tölvupósti gudrun.helga@un.is eða í síma 821-3478.

Heimsókn frá Nunavut Sivuniksavut
Þriðjudaginn 28. apríl fékk stofnunin skemmtilega heimsókn frá Nunavut og Nunavik í norður Kanada. Þetta voru fjórir nemendur og tveir kennarar frá Nunavut Sivuniksavut (NS) í Ottawa, sem er skóli fyrir unga Inúíta. Hópurinn var á leið í námsferð til Nuuk á Grænlandi og hafði nokkurra daga viðdvöl á Íslandi. Til Akureyrar komu þau vegna þeirra stofnana sem hér eru og  tengjast norðurslóðum.  Þau kynntu sér starfsemi Stofnunar Vilhjálms Stefánssonar, nám í heimsskautarétti sem Háskólinn á Akureyri býður upp á, og starfsemi CAFF og PAME, skrifstofa Norðurheimskautsráðsins.
Að lokum gáfu nemendurnir okkur nokkur sýnishorn af barkasöng, sem var stórgaman að hlusta á.

David Serkoak, kennari
Jón Haukur Ingimundarson, SVS
Anne-Marie Aitchison frá Kuujjuaq
Lára Ólafsdóttir, SVS
Kiah Hachey frá Baker Lake
Karen Flaherty frá Iqaluit
Níels Einarsson, SVS
Janice Grey-Scott frá Aupaluk
Morley Hanson, kennari

Fyrirlestur: Fólksflutningar við heimskautsbaug
Háskólinn á Akureyri og  Stofnun Vilhjálms Stefánssonar standa að fyrirlestri Lee Huskey, prófessors í hagfræði í Háskólanum í Alaska Anchorage á miðvikudaginn 5. nóvember 2008, kl. 12:00 í stofu L201 á Sólborg við Norðurslóð á Akureyri. Fyrirlesturinn nefnir hann Understanding Migration in the Circumpolar North  / Fólksflutningar við heimskautsbaug.

Í erindi sínu ræðir Lee Huskey um rannsóknir á ástæðum fólksflutninga við norðurheimskauts-baug og fjallar um ólíka reynslu þjóða á þessu svæði af bústaðaskipum fólks. Huskey fjallar um ályktanir sínar byggðar á þessum rannsóknum og veltir fyrir sér hvaða þættir séu ákvarðandi fyrir fólksflutninga á þessu svæði og skoðar athyglisverðan mismun á hegðunarmynstri fólks sem tekur sig upp og flytur búferlaflutningum á svæðum við norðurheimskautið.

Heimsskautslöndin unaðslegu á vef og vegg
Í tilefni af 10 ára afmæli Stofnunar Vilhjálms Stefánssonar  hefur stofnunin látið gera vefútgáfu af farandsýningunni Heimsskautlöndin unaðslegu og er hún aðgengileg á íslensku, ensku og dönsku.

Einnig hafa ljósmyndir og dagbókartextar úr ferðum Vilhjálms verið settar upp á veggjum í anddyri Borga við Norðurslóð á Akureyri. Húsið er opið virka daga frá 07:30 til 17:15. 

Minningarfyrirlestur Vilhjálms Stefánssonar
Félagsvísindatorg Háskólans á Akureyri og minningarfyrirlestur Vilhjálms Stefánssonar 2008 verða haldin sameiginlega miðvikudaginn 29. október kl. 12-13 í stofu L201 á Sólborg. Fyrirlesturinn er á vegum Stofnunar Vilhjálms Stefánssonar, Háskólans á Akureyri og Jafnréttisstofu. Allir eru velkomnir.
Fyrirlesari verður Dr Gunhild Hoogensen, dósent við stjórnmálafræðideild Háskólans í Tromsö. Titill fyrirlestursins er Drill Baby, Drill: from Energy to Human Security in the Circumpolar North. Gunhild hefur m.a. rannsakað, kennt og skrifað um mannlegt öryggi á norðlægum slóðum, en einnig umhverfismál, málefni kynjanna og fleira. Hún fékk nýlega stóran styrk frá norska rannsóknaráðinu í verkefni sem hún leiðir á þessu sviði. Sjá nánari upplýsingar um Gunhild og útdrátt.

Stofnun Vilhjálms Stefánssonar tekur þátt í samevrópsku verkefni um fiskveiðimenningu
FISHERNET er heiti þriggja ára samevrópsks verkefnis sem hlotið hefur styrk frá Menningaráætlun Evrópusambandsins. Verkefnið miðar að því að varðveita, miðla og nýta menningararf sem tengist sjósókn, umhverfisþekkingu sjómanna og sérstakri menningu fiskveiðisamfélaga. Níels Einarsson forstöðumaður Stofnunar Vilhjálms Stefánssonar tekur þátt í verkefninu fyrir hönd stofnunarinnar með áherslu á fiskveiðimenningu á Íslandi, Grænlandi og Færeyjum, en einnig verður haft samstarf við fjölmargar stofnanir, sérfræðinga og samtök sem á einn eða annan hátt sinna fiskveiðum og menningararfi á svæðinu, m.a. Menningarmiðstöð Þingeyinga á Húsavík.

Hlusta á viðtal Péturs Halldórssonar við Níels Einarsson í þættinum Vítt og breitt, 9. október 2008.

Heilsuvernd á tímum loftslagsbreytinga
Alþjóðaheilbrigðisdagurinn er að venju haldinn 7. apríl ár hvert í aðildarríkjum Alþjóðaheilbrigðismálastofnunarinnar (WHO). Einkunnarorð dagsins í ár eru Heilsuvernd á tímum loftslagsbreytinga (Protecting Health from Climate Change). Markmiðið er að beina athyglinni að áhrifum loftslagsbreytinga á heilsufar í heiminum og undirbúa aðildarríkin betur því að mæta þeim ógnunum sem þær kunna að hafa í för með sér á komandi tímum.
Aðalforstjóri WHO, dr. Margaret Chan, mælist til þess að alþjóðasamfélagið láti heilsu fólks og velferð ganga fyrir öðru í mótun stefnu sinnar varðandi viðbrögð við loftslagsbreytingum. Jafnframt telur hún mikilvægt að meiri kraftur verði settur í aðgerðir á sviði heilsuverndar í samræmi við Þúsaldarmarkmið Sameinuðu þjóðanna. Með auknu samstarfi ættu ríkisstjórnir að geta búið sig betur undir að fást við heilsufarsvandamál sem tengjast loftslagsbreytingum staðbundið sem og á heimsvísu. Dæmi um sameiginlegar aðgerðir eru aukið eftirlit og stjórnun sóttvarna, öruggari nýting á minnkandi vatnsforaða heimsins, og samþætting aðgerða þegar lýðheilsu er ógnað.
Á þessari öld er því spáð að meðalhiti á jörðinni geti hækkað um 1-3,5 °C vegna aukinna gróðurhúsaáhrifa. Þessi hitabreyting er mun meiri en náttúrulegar breytingar sem orðið hafa á loftslagi síðustu þúsund árin. Þessar breytingar og ýmislegt annað í umhverfinu munu áreiðanlega hafa áhrif á heilsufar fólks víða um heim. Spádómar varðandi Ísland gera ráð fyrir að áhrifin á heilsufar þjóðarinnar verði með minna móti. Ýmislegt bendir þó til þess að heilbrigðiskerfið verði að vera tilbúið því að mæta aukningu ákveðinna heilsufarsvandamála á komandi áratugum, svo sem frjókornaofnæmis og annarra öndunarfærasjúkdóma.

Fundur mánudaginn 7. apríl í Norræna húsinu kl. 15:00 – 16:40
Fundarstjóri: Gunnar Alexander Ólafsson, stjórnsýslufræðingur.
15:00 – 15:10 Ávarp: Guðlaugur Þór Þórðarson, heilbrigðisráðherra.
15:10 – 15:30 Áhrif hlýnunar andrúmsloftsins á heilsufar í heiminum: Haraldur Briem, sóttvarnalæknir.
15:30 – 15:50 Veðurfarsbreytingar og lýðheilsa á norðurslóðum: Níels Einarsson, forstöðumaður Stofnunar Vilhjálms Stefánssonar.
15:50 – 16:10 “Loftsgæði og heilsa – niðurstöður úr Evrópukönnuninni.”: Þórarinn Gíslason, prófessor og yfirlæknir.
16:10 – 16:40 Umræður og fyrirspurnir. Auk fyrirlesara: Sigurður Guðmundsson, landlæknir, Kristín Erla Harðardóttir, framkvæmdastjóri Mannfræðistofnunar HÍ, og Eyþór Hreinn Björnsson, sérfræðingur.
16:40 Dagskrárlok.
 

Ráðstefnutilkynning
Ráðstefnan Human Dimensions in the Circumpolar Arctic verður haldin við Háskólann í Umeå í Svíþjóð dagana 8.-10. október 2008. Ráðstefnan er á vegum Alþjóða heimskautaársins (International Polar Year).

Fyrirlestur um ferðamennsku á suðurheimskautssvæðið
Fimmtudaginn 13. mars 2008 heldur prófessor Mark Nuttall frá Háskólanum í Alberta í Kanada, fyrirlestur sem nefnist 'An intolerable tempest': cultivating adventure in Antarctic tourism. Í fyrirlestri sínum mun Mark Nuttall ræða ferðamennsku á suðurheimskautssvæðið og byggir þar á reynslu sinni sem fyrirlesari og leiðsögumaður á skemmtiferðaskipi sem fór þangað. Sjá nánar hér.

Dr. Mark Nuttall er prófessor við mannfræðideildina við Alberta Háskóla í Kanada. Hann er höfundur af Arctic Homeland: kinship, community and development in northwest Greenland (University of Toronto Press, 1992), White Settlers: the impact of rural repopulation in Scotland (Routledge,1996) og Protecting the Arctic: indigenous peoples and cultural survival (Routledge, 1998), ritstýrði Encyclopedia of the Arctic (Routledge, 2005) og var með-ritstjóri The Arctic: environment, people, policy (Taylor and Francis, 2000), Cultivating ArcticLandscapes: knowing and managing animals in the circumpolar North (Berghahn, 2004), The Russian North in Circumpolar Context (2003), og Arctic Oil and Gas Development (2006, a thematic issue of the journal Indigenous Affairs). Væntanlegar frá honum eru bækurnar Pipeline Politics og Anthropology and Climate Change.

Fyrirlesturinn er á vegum Mannfræðistofnunar Háskóla Íslands og Stofnunar Vilhjálms Stefánssonar og verður fimmtudaginn 13. mars 2008, kl. 12:00 til 13:00 í stofu 101 í Odda. Allir velkomnir.

Fyrirlestur við Stofnun Vilhjálms Stefánssonar
Horft til norðurs og suðurs: Um Kanadísku heimskautastofnunina
Fyrirlesari: Dr Anita Dey Nuttall, aðstoðarforstöðumaður við Kanadísku heimskautastofnunina, Háskólanum í Alberta.
Staður: Borgir við Norðurslóð, Akureyri, fundarherbergi 262 á 2. hæð.
Tími: 14.00 miðvikudaginn 5. mars 2008.
Veitingar í boði Stofnunar Vilhjálms Stefánssonar á 5. hæð eftir fyrirlestur. Nánari upplýsingar veitir Níels Einarsson, forstöðumaður, í ne@svs.is eða 861 1325.